Άρθρο στο Exodos
Δεν χρειάζονται μόνο καλύτερες υποδομές. Χρειάζονται αφορμές για να συναντηθούμε.
Ο δημόσιος χώρος αποκτά νόημα μόνο όταν κατοικείται από ανθρώπινες σχέσεις. Αυτός είναι, πιστεύω, ο βαθύτερος ρόλος των πολιτιστικών εκδηλώσεων.
Δεν διοργανώνονται απλώς για να προσφέρουν ψυχαγωγία. Ούτε για να γεμίσουν ένα πολιτιστικό ημερολόγιο. Διοργανώνονται επειδή ο δημόσιος χώρος αποκτά νόημα μόνο όταν κατοικείται από ανθρώπινες σχέσεις.
Η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ έγραφε ότι η δημόσια ζωή γεννιέται όταν οι άνθρωποι εμφανίζονται ο ένας στον άλλον. Δεν υπάρχει πόλη χωρίς αυτήν τη συνάντηση. Υπάρχουν μόνο κτίρια και δρόμοι.
Αντίστοιχα, ο κοινωνικός θεωρητικός Ανρί Λεφέβρ μάς υπενθύμισε ότι ο χώρος δεν είναι ουδέτερος· διαμορφώνεται από τον τρόπο που τον ζούμε. Μια πλατεία δεν είναι δημόσιος χώρος επειδή υπάρχει στον χάρτη. Γίνεται όταν γεμίζει παιδιά, μουσική, κουβέντες, τέχνη και κοινές εμπειρίες.
Ίσως αυτό να γνώριζαν, πολύ πριν το διατυπώσουν οι κοινωνικοί επιστήμονες, τα παλιά πανηγύρια. Το πανηγύρι δεν ήταν μόνο μια γιορτή. Ήταν ένας τρόπος να συγκροτείται η κοινότητα.
Κάθε πολιτιστική εκδήλωση είναι κάτι περισσότερο από μια εκδήλωση. Είναι μια μικρή άσκηση δημοκρατίας.
Η πόλη γίνεται πιο δημοκρατική όταν ο πολιτισμός δεν συγκεντρώνεται μόνο στο κέντρο ούτε απευθύνεται μόνο σε όσους έχουν τη δυνατότητα να τον απολαύσουν. Κι εκεί ακριβώς επενδύουμε. Θέλουμε να είναι παρών στον δρόμο, στην πλατεία, στο πάρκο, στον δημόσιο χώρο.
Αυτό ακριβώς υπηρέτησε το «Καλοκαίρι στην Αθήνα», το ετήσιο καλοκαιρινό πολιτιστικό φεστιβάλ, που υλοποιήθηκε στις γειτονιές της πόλης από τον Οργανισμό Πολιτισμού Άθλησης και Νεολαίας του Δήμου Αθηναίων, αλλά και τα καλλιτεχνικά προγράμματα του Λυκαβηττού και της «Μουσικής Τεχνόπολης» που γέμισαν με κέφι τα βράδια μας τον Ιούλιο και υπόσχονται να επιστρέψουν ακόμα πιο δυναμικά από τέλη Αυγούστου. Και ας μην ξεχνάμε και το Φεστιβάλ του Κολωνού, που είναι πλέον θεσμός τον Σεπτέμβριο.
Ως δήμαρχος θεωρώ ότι η πολιτιστική πολιτική δεν μετριέται μόνο με βάση το πόσες εκδηλώσεις πραγματοποιούνται, ούτε από τον αριθμό των θεατών που τις παρακολουθούν. Μετριέται από κάτι πιο δύσκολο. Από το αν οι άνθρωποι φεύγουν έχοντας γνωρίσει κάποιον που μέχρι χθες τους ήταν άγνωστος.
Από το αν μια γειτονιά αποκτά μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση.
Από το αν μια πλατεία γίνεται ξανά σημείο αναφοράς.
Από το αν τα παιδιά θυμούνται ότι κάποτε έπαιξαν εκεί, οι μεγαλύτεροι ότι συναντήθηκαν εκεί και οι κάτοικοι ότι η πόλη μπορεί ακόμη να δημιουργεί κοινές εμπειρίες.
Αυτός είναι ο λόγος που πιστεύω βαθιά στις πολιτιστικές εκδηλώσεις της Αθήνας: Όχι επειδή γεμίζουν το πρόγραμμά μας. Αλλά επειδή γεμίζουν τις πλατείες μας.
Και κάθε φορά που μια πλατεία γεμίζει ανθρώπους, η πόλη θυμάται κάτι πολύ παλιό και ταυτόχρονα πολύ σύγχρονο: ότι η κοινότητα δεν είναι μια ανάμνηση του παρελθόντος· είναι μια πράξη που δημιουργείται ξανά κάθε φορά που αποφασίζουμε να βρεθούμε μαζί.
